उत्तराखण्ड

महाशिवरात्रिमहोत्सव: २०२५ – एकं दिव्यविश्लेषणं

श्री आचार्यः कीर्तिबल्लभ-मैदोलिया, रामानुज-वैष्णवदासः, भागवत-कथावाचकः, ज्योतिषाचार्यः, पुराणाचार्यः – काशीपुरं, देवभूमिः उत्तराखण्डः शिवरात्रिविशेषे शिवपूजनयोगं वर्णयति

महाशिवरात्रिः – शिवभक्तानां परमपवित्रं महापर्वम्
महाशिवरात्रिः सनातनधर्मस्य एक: परमपवित्रमहोत्सव: अस्ति, यस्य माहात्म्यम् शिवपुराणे, स्कन्दपुराणे, पद्मपुराणे च विस्तीर्णरूपेण वर्णितम् अस्ति-

भगवान् शिवस्य महिमा
भगवान् शिवः त्रैलोक्यस्य संहारकर्ता, अद्वितीयः योगेश्वरः, करुणासिन्धुः च अस्ति। सः कालातीतः, अजन्मा, निर्विकारः, निराकारः च। तस्य महिमा वेदेषु, उपनिषत्सु, पुराणेषु च प्रतिपादिता अस्ति।

महाशिवरात्रेः पौराणिक-महत्त्वम्-

महाशिवरात्रिः केवलं व्रतं वा पर्वं न, अपितु शिवतत्त्वस्य अद्भुतावसरः।

१. भगवतः शिवस्य प्रादुर्भावः

शिवपुराणस्य अनुसारं, अस्मिन दिवसे भगवान् शिवः लिङ्गरूपेण प्रकटितः, यस्मिन् प्रथमं ब्रह्मा-विष्णूभ्यां पूजितः।
तस्मात्, एषा तिथिः शिवरात्रिः इति प्रसिद्धा अभवत्।

२. शिव-पार्वत्योः विवाह-दिनम्

अस्मिन दिवसे भगवतः शिवस्य, देवी पार्वत्याः च दिव्य-विवाहः सम्पन्नः।

अतः अस्य पर्वस्य महत्वं दार्शनिकतया, धार्मिकतया, सांस्कृतिकतया च विशेषम् अस्ति।

वैज्ञानिक-दृष्ट्या महाशिवरात्रेः महत्त्वम्

ग्रहाणां स्थितिः एवं ब्रह्माण्डीय-ऊर्जायाः प्रवाहः एष्यां रात्रौ विशेषः भवति।

उत्तरायणस्य प्रभावः – अस्य रात्रौ मानव-ऊर्जा स्वाभाविकरूपेण ऊर्ध्वगामिनी भवति।

अतः अस्यां निशायाम् जागरणं, ध्यानं, योगः च परमोपयोगीः सन्ति।

महाशिवरात्रिः २०२५ – विशेष-योगाः

अस्य वर्षे महाशिवरात्रेः दिवसे विशेष-योगाः भविष्यन्ति –
१. बुधादित्य-योगः – ज्ञान-वृद्धये लाभदायकः।
२. त्रिग्रही-योगः – आध्यात्मिक-साधनाय विशेष-फलप्रदः।
३. शिव-योगः – शिवभक्तानां सर्व-सिद्धि-करः।
४. परिघ-योगः – धन-समृद्ध्यर्थं शुभदायकः।

महाशिवरात्रेः पूजन-विधानम्

महाशिवरात्रेः पूजनं चतुःप्रहरे विभाज्यते—

महाशिवरात्रेः पूजन-विधिः

१. ब्रह्म-मुहूर्ते उत्थाय, स्नानं कृत्वा, स्वच्छ-वस्त्रं धारयेत्।
२. शिवालयं गत्वा शिवलिङ्गं जलैः अभिषेचयेत्।
३. पञ्चामृतेन अभिषेकं कृत्वा पुनः गङ्गाजलेन स्नानं कारयेत्।
४. बेलपत्रं, भस्म, गन्धं, पुष्पं, धूपं, दीपं, नैवेद्यं समर्पयेत्।
5. शिवनाम-संकीर्तनं, महामृत्युञ्जय-जपः, रुद्राष्टकम्, लिङ्गाष्टकम् च पठेत्।
6. रात्रौ जागरणं कुर्यात्, शिवपुराण-पाठं वा श्रवणं कुर्यात्।

महाशिवरात्रेः दिव्य-उपायाः

महाशिवरात्रौ निम्नलिखितं कृत्वा शुभफलानि प्राप्नुयात् –

१. शिवमन्दिर-दर्शनं – शिवलिङ्गस्य दर्शनं पुण्यकरम्।
२. महामृत्युञ्जय-जपः – १०८ वारं जप्त्वा आरोग्यं लभ्यते।
3. रुद्राभिषेकः – गङ्गाजलेन, दुग्धेन, मधुना च अभिषेकं कृत्वा सर्व-दोष-निवारणं भवति।
4. बेलपत्र-समर्पणम् – प्रत्येकं बेलपत्रं शिवाय समर्प्य विशेषं पुण्यं लभ्यते।
5. दान-पुण्यम् – वस्त्रदानं, अन्नदानं, गोदानं शुभदायकम्।
6. शिव-आरती, शिव-स्तोत्राणि पठेत् – विशेष-शिव-कृपा प्राप्तिः।

महाशिवरात्रेः आध्यात्मिक-महत्त्वम्

अस्य पर्वण: मुख्य-सन्देशः अस्ति –
“शिव-तत्त्वं सर्वत्र अस्ति, आत्मज्ञानं एव मोक्षस्य द्वारम्।”
शिवः त्यागस्य, ध्यानस्य, शान्तेः च प्रतीकः।

समापनम् – शिव-कृपया सर्वे सुखिनः भवन्तु
महाशिवरात्रिः केवलं एकं पर्वं न, अपितु जीवन-दर्शनस्य एकं अद्वितीय: अवसरः। भगवान् शिवः सर्वान् भक्तान् कृपया पालयतु।
सर्वे सुखिनः सन्तु, सर्वे सन्तु निरामयाः।
ॐ नमः शिवाय॥

Show More

संस्कृत समाचार

उत्तराखण्डस्य प्रथमान्तर्जालीयं संस्कृतसमाचारपत्रं - "संस्कृत समाचार" निश्शुल्कपत्रम् , निश्शुल्कप्रकाशनम्, आरम्भ: - 2021
Back to top button